Verwachtingen en werkelijkheid in het landschap

Tekst en foto’s: Ronald Rozema

Een tijdje terug mocht ik weer een mooie reis maken met twee andere fotografen. We kennen elkaar van social media en trekken er sinds een paar jaar samen op uit en plannen elk jaar een fotografiereis. Onlangs hebben we het Lake District bezocht.

Het nationaal park Lake District (Lake District National Park) is een nationaal park in het graafschap Cumbria in het noordwesten van Engeland. Het is een van de vijftien nationale parken in het Verenigd Koninkrijk. Het park is 2362 vierkante kilometer groot en werd opgericht in 1951 uit de nalatenschap van Beatrix Potter aan de National Trust.

Het Lake District is een bergachtige streek. In dit gebied liggen alle toppen van Engeland die hoger zijn dan 900 meter boven zeeniveau. De hoogste, met 978 meter, is Scafell Pike. Sinds juli 2017 staat het gebied op de Unesco-Werelderfgoedlijst.

We hebben onze reis gepland midden november: Nog wat herfstkleuren en misschien wel de eerste sneeuw. Mistige zonsopkomsten, strakke reflecties, we hadden het van te voren allemaal al in ons hoofd zitten. Per jaar valt er in Lake District 5000 mm regen. Ter vergelijking: In Nederland valt circa 700 mm per jaar. Dat het nat ging worden wisten we eigenlijk vooraf heel goed.

Voordat we op reis zijn gegaan zijn we een aantal keren bij elkaar gekomen om iets van een planning te maken: Wat willen we fotograferen en welke plekken willen we zeker bezoeken? Een kaart op Google Maps wordt door ons drieën gedeeld waar we onze wensen markeren. Ook voor onze vorige reizen naar IJsland en Schotland zijn we zo te werk gegaan.

Een groot voordeel van deze reis is dat we één plek hebben waar we overnachten: Dit zorgt toch voor een stukje rust en je hoeft niet extra te rijden voor een volgende accommodatie en te slepen met je bagage. Qua bereikbaarheid is Lake District relatief niet zo heel groot en alle plekken die we willen bezoeken liggen op maximaal anderhalf uur rijden ongeveer, prima te doen.

De eerste dag zijn we vroeg vertrokken vanaf Schiphol, geland op Manchester en rijden weg in onze huurauto om 10 uur. Met circa 2 uur voor de boeg om bij onze accommodatie te komen rijden we vol goede moed richting Lake District. Onderweg wordt het weer er niet beter op en beslissen we om direct door te rijden naar het dorpje waar we overnachten. Vanuit daar gaan we beslissen wat we verder gaan doen die dag.

Aangekomen bij Ambleside regende het eigenlijk de hele tijd al en qua fotograferen is het uitdagend met grijze luchten, veel wind en eigenlijk de hele tijd (mot)regen. We gaan naar een meer toe in de buurt: Rydal water. Hier staat een iconische boom midden in het water van het meer. Grijs, vlak en treurig – Dat is wel de juiste omschrijving van de hele situatie. Het water in het meer is flink gestegen door de hevige regenval en het eilandje waar de boom op staat is bijna geheel verdwenen, alleen de boom is nog zichtbaar. Door de vroege herfst zijn nagenoeg alle bladeren verdwenen van de vele loofbomen. Toch een paar beelden maken maar heel enthousiast worden we er niet van. We besluiten om naar ons huisje te gaan en hopen dat het morgen beter wordt…

De dagen erna zijn niet veel beter qua weer, grijs en vooral heel veel regen. Op dat moment is het schakelen en zoeken naar andere mogelijkheden. Details, “telelens weer” en op zoek naar bijvoorbeeld lagen in de mooie bergen. Zwart wit lijkt het bijna als je op je schermpje kijkt van je camera. De klassieke beelden met strakke reflecties moeten we laten varen. Ook de hikes die we wilden doen zijn op dit moment niet interessant. Het grijze weer zorgt er wel voor dat er toch een mooie sfeer is, zeker als de wolken ook meewerken in contrast bijvoorbeeld. (Zon)licht wekt het landschap toch tot leven maar het wil maar niet doorzetten. Ondanks het weer weten we toch interessante beelden te maken en komen op prachtige plekken.

De verwachtingen die we hebben moeten we helaas loslaten, totdat… Zondagochtend rijden we naar het meer Blea Tarn en hebben we een prachtige zonsopkomst. Water als een spiegel, prachtige bergen in de achtergrond en de zon laat alle mooie kleuren zien van het landschap. Verder een strakblauwe lucht die ook mooi afsteekt op het gehele beeld, we doen het er mee en dit voelt wel als een traktatie na 4 dagen grijs weer. De rest van de dag rijden we naar diverse locaties en kunnen we eindelijk met zon het landschap vastleggen, Genieten.

Deze reis maakte opnieuw duidelijk hoe belangrijk het is om verwachtingen los te laten of bij te stellen. Verwachtingen helpen bij de voorbereiding en geven richting, maar zodra je ter plekke bent bepalen omstandigheden zoals weer en licht het verhaal. Door niet vast te houden aan vooraf bedachte beelden ontstaat ruimte om anders te kijken, nieuwe keuzes te maken en creatiever te werken. Juist dat schakelen zorgt ervoor dat je ondanks alles met waardevolle foto’s en ervaringen thuiskomt — en soms wordt je geduld uiteindelijk zelfs beloond.

In landschapsfotografie vraagt dat om flexibiliteit en een open blik. Wanneer licht, weer en seizoen anders uitpakken dan gehoopt, zul je moeten veranderen in focus: Van grootse vergezichten naar details, van kleur naar vorm en structuur, van plannen naar reageren. Door het landschap te lezen zoals het zich op dat moment aandient, ontstaan beelden die minder voorspelbaar zijn en juist daardoor vaak sterker. Het loslaten van verwachtingen blijkt dan geen beperking, maar een essentieel onderdeel van het creatieve proces.