Tekst en foto’s: Paul Begijn
Als landschapsfotografen maken we graag gebruik van het weer als sfeermaker in de fotografie. En het liefst hebben we dan mist. Omdat mist alles magischer maakt, hard licht breekt en rust in de chaos creëert. Dat laatste geldt vooral in het bos. Maar wanneer is er dichte mist te vinden in het bos?
Hoewel mistbanken regelmatig voorkomen, komt goede bosmist veel minder voor. Deze settings zijn vaak op twee handen te tellen gedurende het jaar. Om de mist tot diep in het bos door te laten dringen, is advectieve mist nodig, ook wel transportmist genoemd. Het moet dus mist zijn die aan de wandel is.
Mist die ontstaat onder een heldere hemel en bijna windstille condities noemen we stralingsmist. Dat zien we regelmatig in het buitengebied boven weilanden of andere vochtige locaties. Deze mist verplaatst zich hoofdzakelijk in de directe omgeving, hoewel die verplaatsing met het blote oog niet altijd zichtbaar is. Aan stralingsmist hebben we dus niet zoveel in het bos, omdat het meestal aan de bosrand ophoudt. Wel kan het lonen om een half uur na zonsopgang het bos in het gaan, omdat met stralingsmist vaak een subtiele laag nevel boven het bos wordt gevormd die soms voor prachtige harpen zorgt.
Interessanter wordt het voor bosfotografie als er iets meer wind staat en de mist het bos wordt in geduwd. In de wintermaanden, als de bosbodem verzadigd is en het blad van de bomen is, gaat dat net iets makkelijker. In de zomermaanden, als de bosbodem vaak vrij droog is, gaat dat iets lastiger. Maar er zijn uitzonderingen, zoals op de foto tijdens een ochtend fotografie in het Speulderbos.
Een nadeel van advectieve mist is wel, dat het ook vrij makkelijk lift tot lage bewolking, waardoor de toppen van het bos in de mist zitten, maar het aan de grond tegenvalt. In dat geval kan het lonen om de wat hogere toppen van de Veluwe op zoeken, zoals Veluwezoom (Posbank). Ook de toppen van hellingbossen in Zuid-Limburg lenen zich daar soms goed voor. Tot halverwege het voorjaar zijn de kansen op advectieve mist aanwezig, dus houd de weersverwachtingen goed in de gaten.
