Fotograferen in extreme kou

Fotograferen in extreme kou

Tekst en foto’s: Karin de Bruin

Lapland wordt steeds populairder. En dat snap ik wel. Jaren terug was het zoeken naar een vlucht, nu vliegen alle maatschappijen hordes mensen die kant op. Ondanks al die toeristen is het nog steeds overal rustig, het is stil, mooi, wit, s avonds vaak groen maar vooral heel erg koud. Het is dus van belang om je vooraf goed voor te bereiden.

Zelf ben ik net terug van een week met het gezin. Het was dus geen fotoreis, maar zonder camera die kant op is geen optie. Het is zo overweldigend mooi, ik zou heel ongelukkig worden als ik daar zonder camera zou staan. Maar alles meenemen heeft geen zin, ik besloot te gaan voor de 15-35 (f2.8) en een statief voor het geval we in de avond het Noorderlicht zouden zien (dat is nl geen garantie). Voor alle overige momenten heb ik mijn 24-240 (F4 – f6.3) reislens meegenomen. Hoewel deze misschien niet de allerbeste kwaliteit geeft is het zoombereik geweldig, zeker omdat onderweg van lens wisselen niet altijd een verstandige beslissing is. Ook had ik voldoende batterijen mee, door de kou gaan ze minder lang mee. Bewaar ze niet in je tas maar in de binnenzak van je jas, daar waar het iets warmer is.

In de meeste hotels en lodges krijg je kleding. Poolpakken die tot -55 gaan. Dit is niet in alle gevallen nodig, maar tijdens een ritje op de snowscooter of in de slee achter de husky’s, zitten deze pakken zalig. Het is jammer van je met zorg uitgezochte kleding maar je ziet er allemaal hetzelfde uit! Ook krijg je laarzen en handschoenen die beter maar vooral warmer zijn dan die jij uit Nederland hebt meegenomen.

Je krijgt dus handschoenen waarmee je echt geen koude handen krijgt … ze zijn warm maar het fotografeert echt niet handig. Ik was dus heel blij dat ik mijn Vallerret handschoenen mee had. Om je wijsvinger en duim zitten een soort klepjes, waardoor je je camera wat makkelijker kunt bedienen. Ik heb er van die speciale koordjes aan waardoor, als ik ze uitdoe, ik ze niet kwijt kan raken.  Ook zitten er speciale ritsjes aan de bovenkant van de handschoenen waar je handwarmers in kunt doen. Ik had ook voetwarmers mee, deze plak je aan de onderkant van  je sokken en je hebt heel de dag heerlijk warme voeten.

Als je geen snelle activiteit op het programma hebt staan, maar bijv. gaat langlaufen, sleeën, ijsvissen, een wandeling met sneeuwschoenen gaat maken of gewoon van je huisje naar het restaurant loopt, heb je het poolpak niet aan. Dan komen dus je eigen spullen goed van pas. Begin met thermo ondergoed en draag vooral laagjes. Je camera neem je uiteraard overal mee naartoe. Maar besteed hier wel zorg aan. Doe de camera in je lodge of hotelkamer in een plastic zak die je af kunt sluiten. Een zak van 6 liter was voor mij precies je juiste maat. Leg dan je tas alvast buiten als jij je verder aan gaat kleden. Zo kan de camera alvast aan de temperatuur wennen en krijg je geen condensvorming. Dit doe je aan het eind van de dag ook weer als je terug naar binnen gaat. Doe de koude camera in de zak, zorg dat deze luchtdicht afgesloten is en laat deze binnen rustig op temperatuur komen. Buiten haalde ik alvast mijn batterij eruit zodat ik deze kon opladen. De tas liet ik verder gewoon uren staan. Doe je dit niet, dan heb je dus kans dat de condens de camera aantast. Je hebt zo je camera niet alleen beschermt tegen de kou maar ook tegen sneeuw. Over het algemeen is het als het sneeuwt minder koud maar de spullen worden er wel natter van. In mijn tas had ik ook altijd een aantal van die camping handdoeken (ik koop ze bij Xenos) zodat ik bij sneeuw of ijsvorming de camera snel droog kon maken. 

Achteraf kan ik zeggen dat ik de juiste keus qua apparatuur heb gemaakt. We zagen avond na avond het mooiste groene licht. Ik heb niet alle avonden met de camera gelopen, de mobieltjes maken tegenwoorden echt de mooiste foto’s. Leuk voor het familie album, maar uiteraard wilde ik het ook met mijn camera vastleggen. Vlakbij onze lodge was er een Aurora Hideway. De kinderen hebben daar allemaal een nachtje doorgebracht. Sprookjesachtig vonden ze het, onder het groene licht kwamen de rendieren voorbij lopen. Juist dat plekje wilde ik dus ook met het Noorderlicht vastleggen. Doordat de Aurora zoveel licht gaf en ik mijn f2.8 lens mee had hoefde ik mijn iso niet maximaal te verhogen. Hiermee was een sluitertijd van 2 sec voldoende. Om eventuele ruis te verminderen had ik mijn ruisreductie aanstaan. Dit betekent dat na het nemen van de foto er nog een dark frame gemaakt wordt. Overigens, bij een sluitertijd van 30 sec zou me dit te lang duren. Achteraf kun je de ruis verder nog in Lightroom verminderen.

Onderweg had ik dus de 24-240 op de camera zitten. Het licht is heel de dag mooi, ver voor zonsopkomst maar ook ver na zonsondergang zie je de mooiste kleuren. Wij zijn van 17 tot en met 24 januari op vakantie geweest. De dagen zijn kort maar het voordeel is dat het licht heel de dag mooi is.

In de meeste gevallen is het bereik van 24 mm voldoende gebleken. Maar toen we een mistboog zagen, had ik graag mijn groothoek bij me gehad. Dit is heel makkelijk op te lossen door een verticale panorama te maken. Dit doe je door telkens een heel klein stukje met je camera op te schuiven en vooral te zorgen dat de beelden elkaar overlappen. Later kun je deze losse beelden in Lightroom samenvoegen tot een panorama. 

En ook kwam ik mm tekort toen we een rendier zagen rennen in het licht van de ondergaande zon. Jammer dat ik hier geen telelens had met meer bereik. Ik heb achteraf de foto in LR gecropt. Ook dit komt de kwaliteit niet ten goede maar de foto mag in het familie album niet ontbreken.

Na al het moois werd het tijd om naar huis te gaan. De kleding moest worden ingeleverd en de koffer ingepakt. De pool kleding heb ik zo gemist. Reizen met een spijkerbroek bij een temperatuur van -30 is echt heel koud, maar thuiskomen bij +6 graden in je thermokleding wil je ook niet. Dus het was even tanden op elkaar.

Op het vliegveld werd me nog gevraagd of ik batterijen in de koffer had zitten. Nee natuurlijk niet, wie gaat daar achter komen. Nou ik had pech. Door omstandigheden heb ik ervoor gekozen om zo licht mogelijk te reizen, dus mijn handbagage niet te zwaar te maken. Mijn battery pack, reserve batterijen van de camera en oplaadbare handwarmers zaten allemaal in de koffer. Die ben ik kwijt, want bij een controle zijn deze eruit gehaald. Ik ben nog blij dat ze bij een andere koffer de batterijen van de drone niet verwijderd hebben. Dat had nog vervelender geweest. Een wijze les die ik voor al mijn komende reizen goed in mijn oren heb geknoopt. Ik heb nu snel mijn verlies genomen en het vooral mijn vakantie niet laten bederven.

Het mooiste van deze week is niet de voorbereiding, niet het meemaken zelf, maar de jaren achteraf. Het grote nagenieten is begonnen. Ik heb de foto’s niet nodig om de momenten te kunnen herbeleven, maar ben wel heel blij dat ik ze heb.